Brussel ontvangt EU MODEX 2026: Om de Europese samenwerking bij rampenbestrijding te versterken

Brussel ontvangt voor het eerst een belangrijke Europese civiele beschermingsoefening. Van 1 tot en met 5 juni organiseren safe.brussels en de Algemene Directie Civiele Veiligheid samen EU MODEX 2026, een internationale oefening die zich deze keer op overstromingsrisico’s focust. De aftrap werd gegeven in aanwezigheid van Europees Commissaris Hadja Lahbib, minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken Bernard Quintin en minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Boris Dilliès.

Met de oefening wordt getest hoe Belgische overheden en het Europese civiele beschermingsmechanisme samenwerken bij een ramp. Ze sluit aan op FLOODEX, de oefening van vorige vrijdag, waarbij in een eerste fase een beperkte overstroming in Brussel werd gesimuleerd.

Zware overstromingen als testsituatie

Het scenario van MODEX 2026 gaat uit van aanhoudende stortregen en de Zenne die uit zijn oevers treedt waarbij het Brussels Gewest met zware overstromingen te kampen krijgt. Daarbij worden onder meer wateroverlast, overbelaste rioleringen, verkeershinder en impact op kritieke infrastructuur en inwoners gesimuleerd. De oefening is geïnspireerd op de overstromingen van juli 2021 in België en op de extreme weersomstandigheden die Europa de voorbije jaren troffen. Zo kan worden getest hoe een complexe natuurramp met cascade-effecten wordt beheerd, in een context van klimaatverandering die het risico op overstromingen in stedelijke gebieden vergroot.

Bijna 60 deelnemers uit 18 landen

Aan EU MODEX 2026 nemen bijna 60 mensen uit 18 landen deel, onder wie operationele teams, noodplanningscoördinatoren, coaches en evaluatoren. Onder meer deze teams en partners nemen deel:

• Het EU-coördinatie team (EUCPT)
• Europese civiele beschermingsmodules (zoek- en reddingsteams, medische noodteams, bescherming van cultureel erfgoed)
• Belgische partners (safe.brussels, FOD Binnenlandse Zaken, hulp- en politiediensten, enz.)
• De oefening toont hoe het Europese Civiele beschermingsmechanisme in de praktijk werkt, met snelle inzet van Europese steun wanneer nationale middelen niet volstaan.
   

Samenwerking staat centraal

Sophie Lavaux, Gouverneur voor Crisisbeheer in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en directeur-generaal van safe.brussels : “Samenwerking en coördinatie vormen de kern van doeltreffend crisisbeheer. Door deze oefening in Brussel te organiseren, kunnen we onze capaciteit testen door met onze internationale partners samen te werken in omstandigheden die de realiteit benaderen. Het doel blijft hetzelfde: onze processen verbeteren om de Brusselse bevolking beter te beschermen tegen de toenemende risico’s van klimaatverandering en zo de veerkracht van het Gewest te versterken.”

Mevrouw Hadja Lahbib, Europees Commissaris bevoegd voor Paraatheid en crisisbeheer: “Liever voorbereid zijn dan improviseren in geval van nood. Als het gaat om crisisbeheer moeten we Europese solidariteit cultiveren. Een geoefend en gecoördineerd team inzetten. Dit is de toegevoegde waarde van het Europees mechanisme voor civiele bescherming: wanneer een crisis de capaciteit van een land overstijgt, komt Europa in actie als een hecht team waarin iedereen zijn rol kent. Dat testen we hier vandaag in Brussel. Elke MODEX is een levensechte oefening die ons sterker maakt, onze reflexen test, onze middelen, onze coördinatie en onze besluitvormingsketens.”

De heer Bernard Quintin, minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken: “Goed voorbereid zijn betekent beter beschermd zijn. Overheden hebben de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat ons land, zijn burgers en zijn infrastructuur voorbereid zijn op elk scenario. Deze MODEX-oefening toont de gezamenlijke inzet van regionale, nationale en Europese autoriteiten om dit doel te bereiken. Ik wil alle betrokken diensten bedanken.”

De heer Boris Dilliès, minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: “Uiteraard bestaat er niet zoiets als een nulrisico. Maar een goede voorbereiding kan de gevolgen van een ramp beperken. Brussel, de hoofdstad van België en Europa, moet in crisissituaties kunnen rekenen op een feilloze coördinatie tussen de Brusselse, federale en Europese diensten. Deze oefening is een volgende stap in het versterken van de veiligheid van de Brusselaars.”
 

Hoe gaat het nu verder?

De oefening loopt in Brussel door tot vrijdag. Op donderdag wordt samengewerkt met de federale diensten van de gouverneur van Waals-Brabant. De lessen uit deze oefenweek moeten rechtstreeks bijdragen aan de verdere uitwerking van de Europese strategie voor crisisparaatheid. Na afloop volgt een uitgebreide evaluatie met de belangrijkste lessen en aanbevelingen.

EU MODEX 2026 in cijfers

• 10e en laatste Europese MODEX-oefening georganiseerd in België
• Bijna 60 deelnemers
• 18 vertegenwoordigde landen (Algerije, Duitsland, Oostenrijk, België, Bulgarije, Kroatië, Spanje, Italië, Finland, Frankrijk, Litouwen, Noorwegen, Polen, Portugal, Tsjechië, Roemenië, Slovenië, Zweden)
• 9 internationale interventieteams
• Medegefinancierd door de Europese Unie en georganiseerd door een consortium van Europese landen (Duitsland, België, Kroatië, Portugal en Slovenië)