Risicoanalyse

Anticiperen om beter te beschermen

Risico-identificatie is de eerste stap in de risicocyclus en bij de uitwerking van noodplannen. In het Brussels gewest ligt deze verantwoordelijkheid bij de hoge ambtenaar (gouverneur voor crisisbeheer in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest) en de directeur-generaal van safe.brussels.

Door risico's te analyseren kunnen we beter anticiperen op kritieke situaties, de gevolgen ervan beperken door preventie, het reactievermogen van de hulpdiensten verbeteren en het publiek zo goed mogelijk informeren.

Een analyse op basis van collectieve expertise

De risicoanalyse is tot stand gekomen door samenwerking van al onze partners. 30 deskundigen van 21 gewestelijke en federale organisaties hebben bijgedragen aan de beoordeling van 42 potentiële risico's voor het Brusselse grondgebied.

Elk risico is geanalyseerd op basis van twee criteria: wat is de waarschijnlijkheid dat het risico zich de komende jaren zal voordoen en wat is de omvang van de gevolgen voor de bevolking, de infrastructuur of het functioneren van de samenleving.

Het doel is niet om de toekomst te voorspellen, maar om een stevige basis te leggen voor het prioriteren van acties, het anticiperen op kritieke scenario's en het versterken van het collectieve reactievermogen, met name door middel van rampenplannen, oefeningen en bewustmakingsinitiatieven.

Vier hoofdcategorieën risico's

De analyse onderscheidt 4 grote risicogroepen:

1. Natuurlijke risico's: deze categorie omvat bijvoorbeeld overstromingen, hittegolven of droogte.
2. Technologische en economische risico's: hieronder vallen transportgerelateerde risico's (met of zonder gevaarlijke stoffen), een incident in een Seveso-fabriek of industriële vervuiling.
3. Gezondheidsrisico's: de categorie gezondheidsrisico's omvat epidemieën, maar bijvoorbeeld ook het risico van verontreinigingspieken.
4. Door de mens veroorzaakte risico's: hier classificeren we risico's veroorzaakt door menselijk handelen en met kwaadwillige bedoelingen, zoals cyberaanvallen, sabotage van infrastructuur, opzettelijke verstoring van essentiële diensten en aanvallen op groepen mensen of nationale of internationale instellingen.  

Risicoperceptie

Gelijktijdig met de risicoanalyse ondervroeg het Observatorium van safe.brussels, als onderdeel van de Gewestelijke veiligheidsenquête, inwoners en pendelaars in het Brussels gewest over hun risicoperceptie.

De resultaten van de Gewestelijke veiligheidsenquête 2025 laten zien dat de perceptie van het publiek van zeer zichtbare of spraakmakende risico's, zoals cybercriminaliteit, hittegolven, stormen en openbare ordeverstoringen, in grote lijnen overeenkomt met die van de deskundigen.

Anderzijds blijven bepaalde risico's met een grote impact onderschat, zoals overstromingen, grootschalige stroomonderbrekingen, epidemieën en pandemieën. Deze kloof benadrukt het belang van bewustmakingsinitiatieven om het publiek beter voor te bereiden en te informeren.